Τρία πράγματα για την αμυντική εξάρτηση της ΕΕ από τις ΗΠΑ

Η ασφάλεια της Ευρώπης έχει στηριχθεί επί δεκαετίες στη στρατηγική παρουσία και υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, η πιθανή αποχώρηση ή περιορισμός της αμερικανικής δέσμευσης, ειδικά μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, εγείρει καίρια ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της Ευρώπης να διαχειριστεί μόνη της τις προκλήσεις ασφαλείας.

Από την εξάρτηση σε αμυντικές υποδομές έως την πολιτική συνοχή εντός της ΕΕ, η διαχείριση των κενών που θα δημιουργούσε η απουσία των ΗΠΑ είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Σε αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύεται η ανάγκη για έναν επαναπροσδιορισμό του ρόλου της Ευρώπης στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.

Ακολουθούν τρία βασικά συμπεράσματα που αντλήθηκαν από το άρθρο των Financial Times με τίτλο «Can Europe defend itself without America? The continent will have to spend more as Trump refocuses policy elsewhere. But replacing US military heft will not be easy».

---

1. Στρατηγική αβεβαιότητα
Για 75 χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η πιθανή επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ εγείρει ανησυχίες σχετικά με την πιθανότητα μείωσης της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη ή ακόμη και πλήρους αποχώρησης.

• Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν επωμίζονται αρκετά βάρη στην άμυνα και ότι η υποστήριξη των ΗΠΑ εξαρτάται από τη συνεισφορά τους.
• Οι Ευρωπαίοι ανησυχούν για το πώς η αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητα του ΝΑΤΟ να αντιμετωπίσει απειλές, ιδιαίτερα από τη Ρωσία.

---

2. Αμυντικά κενά
Η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ σε στρατηγικούς τομείς, όπως οι αερομεταφορές, η στρατιωτική διοίκηση και η εφοδιαστική υποστήριξη, είναι σημαντική.

• Οι ΗΠΑ παρέχουν κρίσιμες υποδομές όπως τα αεροπλάνα C17 και τα F-35, που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του ΝΑΤΟ.
• Παρά την αύξηση των δαπανών για την άμυνα από πολλές χώρες της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις εξακολουθούν να είναι κατακερματισμένες, με 172 διαφορετικά συστήματα όπλων σε σύγκριση με μόλις 32 των ΗΠΑ.

---

3. Πολιτικές και επιχειρησιακές προκλήσεις
Η αποχώρηση της αμερικανικής ηγεσίας από το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να οδηγήσει σε διενέξεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

• Οι προσπάθειες συντονισμού κοινών αμυντικών επενδύσεων στην ΕΕ αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις, καθώς χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία διαφωνούν σχετικά με τη συμμετοχή τρίτων χωρών, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.
• Η απουσία της αμερικανικής ηγεσίας, που λειτουργεί ως «ομαδάρχης» της συμμαχίας, θα μπορούσε να προκαλέσει εσωτερικές συγκρούσεις για το ποιος θα αναλάβει το ρόλο του στρατιωτικού ηγέτη.

---

Η Ευρώπη θα χρειαστεί να αυξήσει τις αμυντικές της δυνατότητες και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών για να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, τα εμπόδια που περιλαμβάνουν κατακερματισμό, χρηματοδοτικά όρια και πολιτικές διενέξεις παραμένουν, καθιστώντας τη μετάβαση αυτή δύσκολη και μακροχρόνια.

Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια αποτελεί κρίσιμη πρόκληση για την ΕΕ. Ενώ υπάρχουν ενδείξεις αυξημένων δαπανών και προσπάθειες συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, τα πολιτικά, οικονομικά και επιχειρησιακά εμπόδια παραμένουν. Για να διασφαλίσει την ανεξαρτησία της και να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απειλές, η Ευρώπη καλείται να υπερβεί τις εσωτερικές αντιθέσεις και να επενδύσει σε μια ισχυρότερη, πιο συνεκτική αμυντική στρατηγική. Η διαδικασία αυτή, αν και απαιτητική, είναι απαραίτητη για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και αυτονομία της ηπείρου.

---