Τρεις δηλώσεις που άλλαξαν την πολιτική στην Κύπρο

5–8 λεπτά

Είναι μερικές φορές, που μια απλή απόφαση ενός προσώπου, αλλάζει τον ρουν της ιστορίας. Η σύγχρονη ιστορία της Κύπρου, αν και βραχία βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων. Παραδειγμάτων όπως οι τρεις που παρουσιάζονται πιο κάτω, όπου όχι αποφάσεις, ούτε καν ενέργειες, αλλά απλές και σύντομες δηλώσεις, άλλαξαν την ροή των πραγμάτων και έμειναν στην ιστορία. 

Πρόκειται για τρεις δηλώσεις από τρεις διαφορετικές δεκαετίες. Μια τη δεκαετία του 90’, μια του 00’ και μια του 10’. Είναι τρεις δηλώσεις που αν δεν γίνονταν, ίσως τα πράγματα θα γίνονταν πολύ διαφορετικά απ΄ ότι τα ξέρουμε σήμερα

Γαλανός: Του Βασιλείου έλειψεν του η πεζίνα 

Βρισκόμαστε μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου των Προεδρικών Εκλογών του 1993. Στον δεύτερο γύρο έχουν περάσει ο Γιώργος Βασιλείου που επαναδιεκδικεί δεύτερη θητεία και ο Γλαύκος Κληρίδης, ο οποίος από την ίδρυση του Δημοκρατικού Συναγερμού το 1976, βρίσκεται στην αντιπολίτευση και παλεύει για να λάβει το χρίσμα του Προέδρου της Δημοκρατίας για πρώτη φορά. 

Τα φώτα είναι στραμμένα στο ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ, κομμάτων των οποίων ο υποψήφιος τους, Πασχάλης Πασχαλίδης έμεινε εκτός δεύτερου γύρου. Αν ρωτούσες εκατόν Κύπριους το βράδυ των εκλογών, θα σου έλεγαν πως οι περισσότερες πιθανότητες είναι ότι θα στηρίξουν Βασιλείου ή στη χειρότερη να αποφασίσουν κατά βούληση. Η συντριπτική πλειοψηφία, εξάλλου, θα στοιχιμάτιζε πως νικητής θα ήταν ο Βασιλείου, ο οποίος στον πρώτο γύρο έχτισε προβάδισμα επτάμιση ποσοστιαίων μονάδων. 

Ο Βασιλείου στην πρώτη του δήλωση μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του πρώοτυ γύρου, κάλεσε τον Γλαύκο Κληρίδη να αποσυρθεί. Από το στούντιο του ΡΙΚ. ο Αλέξης Γαλανός, που τη δεδομένη στιγμή ήταν πρόεδρος της Βουλής και αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ, έκανε τη γνωστή δήλωση που έμεινε στην ιστορία. «Έλειψεν από τον πρώτο γύρο η πεζίνα του Βασιλείου», είπε και ουσιαστικά έδωσε το στίγμα των προθέσεων του ΔΗΚΟ, που λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα, ανακοίνωσε την απόφαση των συλλογικών του οργάνων για στήριξη του Γλαύκου Κληρίδη. Τελικά, ο Κληρίδης έκανε τη μεγάλη ανατροπή και ελέγηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας με 50,3% και συγκεκριμένα με 2176 ψήφους περισσότερες από τον Γιώργο Βασιλείου. 

Δείτε σχετικά σχόλια των εφημερίδων της εποχής

Αν και η εν λόγω δήλωση, οσο κι αν ψάξαμε δεν τη βρήκαμε αναρτημένη στο διαδίκτυο, έχει ενδιαφέρον το mea culpa του Αλέξη Γαλανού 26 χρόνια μετά. Ακολουθεί απόσπασμα από τη συνέντευξη του στον Πολίτη τον Μάρτιο του 2019. 

«Πολιτικά, στερνή μου γνώση να σε είχα πρώτα. Ήταν η νύχτα των εκλογών που ο Βασιλείου προηγείτο με μεγάλη άνεση. Είχε κάμει δήλωση να παραιτηθεί ο Κληρίδης για να κάνουμε οικονομία στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Και πήγαμε στην τηλεόραση, εγώ σαν κομματικός. Δεν μου άρεσε αυτή η αλαζονεία. Δεν το έκανα διότι ήθελα να τον ανατινάξω. Αλλά είσαι αλαζόνας κύριε, εν λες του άλλου αποσύρσου που τον δεύτερο γύρο για να κάμουμε οικονομία. Την προηγούμενη νύχτα είχα δει στον κινηματογράφο ένα έργο, το ‘The Battle of the Bulge’ όταν οι Γερμανοί στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έσπασαν τη γραμμή των συμμάχων τζ’αι κατέβαιναν προς τις Αρδέννες, αλλά έλειψεν τους η πεζίνα, ο ανεφοδιασμός. Ήρτεν μου στον νου τζ’είνη η έκφραση τζ’ι είπα ‘έν’ να του λείψει η πεζίνα’. Τότε περιμέναμε ότι ο Κληρίδης θα συνέχιζε πάνω στη δέσμη Ιδεών Γκάλι. Αντί αυτού, όπως με τα σημερινά παραδείγματα, πήγαμε στους S300. Βέβαια, ο Βασιλείου τότε είχε μεγάλες αντιθέσεις μαζί μας στα θέματα της Ευρώπης. Αργότερα, έγινε ο καλύτερος ευρωπαϊστής, οπότε ήταν πολύτιμες οι υπηρεσίες του. Έχοντας πει όλα αυτά, δηλώνω ότι θεωρώ τον Βασιλείου τον καλύτερο Πρόεδρο που είχε η Κύπρος γιατί δεν ήταν κομματικός».

Παπακώστας: Το φορτίο θα μπορούσε να τοποθετηθεί και σε κατοικημένες περιοχές 

Την επόμενη δήλωση, όλοι μας θέλουμε να τη ξεχάσουμε. Όπως θέλουμε να ξεχάσουμε και την τραγωδία που ακολούθησε αυτής. Βρισκόμαστε στον Φεβρουάριο του 2009. Ο Δημήτρης Χριστόφιας συμπληρώνει τον πρώτο χρόνια διακυβέρνησης του και υπουργός Άμυνας είναι ο Κώστας Παπακώστας. Τότε σκάει η υπόθεση του φορτηγού πλοίου «Monchegorsk», το οποίο είχε αποπλεύσει από το Ιράν με κατεύθυνση, σύμφωνα με τις Υπηρεσίας των ΗΠΑ και του Ισραήλ, τη Συρία και παραλήπτης του φορτίου η Χαμάς. 

Το πλοίο είχε κυπριακή σημαία και για αυτό οι κυπριακές Αρχές, το κατέσχεσαν. Αυτό κατευθύνθηκε στο αγκυροβόλιο της Λεμεσού στις 14 ΦεβρουαρίουΤο πλοίο κατευθύνθηκε στο αγκυροβόλιο Λεμεσού και η Κυβέρνηση αποφάσισε το φορτίο να εκφορτωθεί και να μεταφερθεί στη ναυτική βάση Ευάγγελος Φλωράκης. «Η Κυπριακή Δημοκρατία ενημέρωσε για την απόφασή της να εκφορτωθεί και να φυλαχτεί στην Κύπρο το φορτίο του πλοίου τον Πρόεδρο της Επιτροπής Κυρώσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών […] Η φύλαξη του φορτίου δεν εμπερικλείει κανένα κίνδυνο»», ανέφερε το σχετικό ανακοινωθέν.

Μάλιστα ο Υπουργός Άμυνας Κώστας Παπακώστας, σε δηλώσεις στις οποίες προέβη κατά τη διαδικασία μεταφοράς των πυρομαχικών στη ναυτική βάση, διαβεβαίωσε ότι το υλικό είναι απολύτως ασφαλές, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος, δηλώνοντας ότι θα μπορούσε να τοποθετηθεί και σε κατοικημένες περιοχές χωρίς να υπάρχει οποιοσδήποτε κίνδυνος.

@357cyp

Κώστας Παπακώστας για φορτίο «Monchegorsk»

♬ original sound – 357cyp – 357cyp

Ανέφερε ακόμα ότι το υλικό βρίσκεται σε περισσότερα από 90 εμπορευματοκιβώτια και σημείωσε πως το υλικό αυτό είναι πρώτη ύλη και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρομαχικών.

Σε ερώτηση μέχρι πότε θα φυλάσσεται το υλικό, απάντησε πως «αυτό είναι άγνωστο. Δεν γνωρίζουμε πότε και κάτω από ποιες συνθήκες και περιστάσεις θα υπάρξει οποιαδήποτε αλλαγή» του όλου σκεπτικού.

Η αστοχία εκείνης της δήλωσης, καθυστέρησε, αλλά όταν αναδείχθηκε, ήταν πια αργά. Η Κύπρος μετρούσε 13 νεκρούς και αμέτρητες άλλες πληγές. Τελικά ο Κώστας Παπακώστας καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενώ ακολούθησαν τα γνωστά γεγονότα με την κατάσταση της υγείας του, τα αιτήματα του για Προεδρική χάρη που δεν απαντήθηκαν και τελικά τον θάνατο του στο Νοσοκομείο τον Σεπτέμβριο του 2015 σε ηλικία 75 ετών. 

Προδρόμου: Θα κατέβουμε σε εκλογές, δεν κάνουμε καλλιστεία 

Τρίτος στη λίστα ο Πρόδρομος Προδρόμου, ο οποίος το 2016 υπηρετούσε τον Δημοκρατικό Συναγερμό από τη θέση του εκπροσώπου Τύπου του κόμματος. Η Αννίτα Δημητρίου τότε, ήταν κοινοτική σύμβουλος στους Τρούλλους, ενώ συμμετέιχε στη διαδικασία κατάρτισης του ψηφοδελτίου του ΔΗΣΥ στη Λάρνακα και με βάση το Καταστατικό, λόγω της ποσόστωσης, εξασφάλιζε μια θέση σε αυτό. 

Ωστόσο η ηγεσία του ΔΗΣΥ, είχε διαφορετική άποψη με το Πολιτικό Γραφείο να την εξαναγκάζει σε παραίτηση, ώστε να μην μπει καμία γυναίκα στο ψηφοδέλτιο και η κενή θέση να καλυφθεί από τον Γιάννη Γιαννάκη. Τον Γιάννη Γιαννάκη που διορίστηκε Επίτροπος Εθελοντισμού και σήμερα κατηγορείται για πλαστογραφία απολυτηρίου και πτυχίων, με τη δίκη να βρίσκεται σε εξέλιξη στα Δικαστήρια.

@357cyp

H δήλωση του Πρόδρομου για την Αννίτα και το ντόμινο που ακολούθησε https://357cy.com Link in Bio

♬ original sound – 357cyp – 357cyp

Ο Πρόδρομος Προδρόμου, λοιπόν, ανέλαβε το δύσκολο έργο, ως εκπρόσωπος Τύπου να δικαιολογήσει την απόφαση του Πολιτικού Γραφείου να εξαναγκάσει σε παραίτηση την Αννίτα Δημητρίου. Σε αυτό το πλαίσιο προσκλήθηκε στο τηλεοπτικό δελτίο του Σίγμα, όπου με μια δήλωση, προκάλεσε ένα ντόμινο. Ένα ντόμινο και αντιδράσεων και εξελίξεων. Δήλωσε, λοιπόν ο κ. Προδρόμου πως, «θα κατεβούμε σε εκλογές, δεν κάνουμε καλλιστεία», θέλωντας ουσιαστικά να δικαιολογήσει, πως στο ψηφοδέλτιο είναι καλύτερο να μπει ο Γιάννης Γιαννάκης, που μάλλον στην Πινδάρου θεωρούσαν πως θα φέρει περισσότερες ψήφους, παρά μια νεαρή από τους Τρούλλους. 

Στη σκιά των αντιδράσεων που ακολούθησαν ο Γιάννης Γιαννάκη αποφάσισε να μην διεκδικήσει τελικά βουλευτική έδρα και έτσι η Αννίτα Δημητρίου επέστρεψε το ψηφοδέλτιο. Κι εκεί ξεκίνησαν τα ωραία. Η Αννίτα Δημητρίου, αναδείχθηκε πρώτη σε ψήφους στη Λάρνακα και εκλέγηκε βουλευτής. Παράλληλα πριν τις Προεδρικές του 2018, ανέλαβε το πόστο της εκπροσώπου Τύπου του επιτελείου του Νίκου Αναστασιάδη. Το 2020 εξελέγη αντιπρόεδρος του ΔΗΣΥ. Το 2021, έγινε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής, ενώ το 2023 εκλέχθηκε Πρόεδρος του ΔΗΣΥ. Και σίγουρα το μέλλον, αλλά και οι συνθήκες ενδεχομένως να μας επιφυλάσσουν ανάδειξη της ακόμα και σε μεγαλύτερα αξιώματα. 

Αλήθεια πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα, αν ο Προδρόμου δεν προέβαινε σε αυτή τη δήλωση κι αν οι Λαρνακείς, δεν έβρισκαν το κίνητρο, να ψηφίσουν μια άσημη μέχρι τότε νεαρή κοπέλα από τους Τρούλλους; 



Ανακάλυψε περισσότερα από 357.podcast

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.